Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στα αλκοολούχα λειτουργεί με λογική εντελώς διαφορετική από τον δασμό, και αυτό είναι που μπερδεύει όσους έρχονται πρώτη φορά σε επαφή μαζί του.
Η βασική αρχή: ποσότητα, όχι αξία
Ο δασμός είναι ποσοστό επί της αξίας. Ο ΕΦΚ όχι. Υπολογίζεται στην ποσότητα καθαρής αλκοόλης που περιέχει το προϊόν.
Πρακτικά: ένα φορτίο ουίσκι των 8 ευρώ το μπουκάλι και ένα των 80 ευρώ, με τον ίδιο αλκοολικό τίτλο και την ίδια ποσότητα, πληρώνουν ακριβώς τον ίδιο ΕΦΚ. Γι' αυτό ο φόρος «βαραίνει» δυσανάλογα τα φθηνά προϊόντα και είναι καθοριστικός για την τιμολόγησή τους.
Τα ΛΑ — λίτρα άνυδρης αλκοόλης
Στα οινοπνευματώδη η μονάδα μέτρησης είναι τα ΛΑ — λίτρα άνυδρης αλκοόλης, δηλαδή τα λίτρα καθαρού οινοπνεύματος που περιέχει το φορτίο. Είναι και η συμπληρωματική μονάδα που δηλώνεται στη διασάφηση. Ο υπολογισμός είναι απλός:
Λίτρα προϊόντος × αλκοολικός τίτλος % = ΛΑ
Παράδειγμα: 600 φιάλες των 0,70 λίτρων με 40% vol δίνουν 420 λίτρα προϊόντος. Άρα 420 × 40% = 168 ΛΑ. Ο ΕΦΚ υπολογίζεται πάνω σε αυτό το νούμερο, επί τον ισχύοντα συντελεστή ανά ΛΑ.
Από αυτό προκύπτει και κάτι πρακτικό: ο αλκοολικός τίτλος μετράει όσο και η ποσότητα. Ένα λικέρ 20% vol πληρώνει τον μισό ΕΦΚ από ένα απόσταγμα 40% vol στον ίδιο όγκο.
Οι συντελεστές ανά κατηγορία
Κάθε κατηγορία έχει δική της βάση υπολογισμού — και γι' αυτό δεν συγκρίνονται μεταξύ τους:
| Κατηγορία | Βάση υπολογισμού | Συντελεστής |
|---|---|---|
| Οινοπνευματώδη αιθυλική αλκοόλη, αποστάγματα | ανά ΛΑ (λίτρο άνυδρης αλκοόλης) | 24,50 € |
| Μπύρα — μεγάλη ζυθοποιία | εκατόλιτρο × βαθμό Plato | 5,00 € |
| Μπύρα — μικροζυθοποιία | εκατόλιτρο × βαθμό Plato | 2,50 € |
| Ενδιάμεσα προϊόντα | ανά λίτρο | 1,02 € |
| Ποτά από ζύμωση έως 15% vol | ανά λίτρο | 0,20 € |
| ΕΤΕΠΠΑΑ — σε όλες τις παραπάνω κατηγορίες | επί του ΕΦΚ | + 4% |
Το ΕΤΕΠΠΑΑ 4% προστίθεται σε κάθε κατηγορία — υπολογίζεται πάνω στον ΕΦΚ, όχι στην αξία του εμπορεύματος. Μην το ξεχνάτε στο κοστολόγιο: σε μεγάλα φορτία δεν είναι αμελητέο.
Παρατηρήστε επίσης ότι η μπύρα είναι η μόνη που εξαρτάται από τον βαθμό Plato — δηλαδή από την πυκνότητα του γλεύκους πριν τη ζύμωση, όχι από τον τελικό αλκοολικό τίτλο. Και ότι η μικροζυθοποιία πληρώνει τον μισό συντελεστή.
Δύο παραδείγματα με νούμερα
Ουίσκι. Οι 600 φιάλες του προηγούμενου παραδείγματος δίνουν 168 ΛΑ:
168 ΛΑ × 24,50 € = 4.116 € ΕΦΚ, συν ΕΤΕΠΠΑΑ 4% (164,64 €) — σύνολο 4.280,64 €.
Μπύρα. 50 εκατόλιτρα των 12 βαθμών Plato από μεγάλη ζυθοποιία:
50 × 12 × 5,00 € = 3.000 € ΕΦΚ, συν ΕΤΕΠΠΑΑ 4% (120 €) — σύνολο 3.120 €. Από μικροζυθοποιία το ίδιο φορτίο πληρώνει 1.500 € + 60 € = 1.560 €.
Και στις δύο περιπτώσεις, πάνω σε αυτά τα ποσά υπολογίζεται μετά και ο ΦΠΑ 24% — μαζί με τη δασμολογητέα αξία και τον δασμό.
Πότε πληρώνεται
Εδώ είναι η σημαντικότερη απόφαση για μια εμπορική επιχείρηση:
- Άμεση φορολόγηση. Πληρώνετε τον ΕΦΚ στο τελωνείο και το εμπόρευμα βγαίνει ελεύθερο. Απλό, αλλά δεσμεύει κεφάλαιο από την πρώτη μέρα.
- Φορολογική αποθήκη ή εγγεγραμμένος παραλήπτης. Το εμπόρευμα κινείται υπό αναστολή ΕΦΚ και ο φόρος καταβάλλεται όταν βγαίνει προς κατανάλωση. Απαιτεί άδεια, εγγύηση και τήρηση βιβλίων — αλλά αλλάζει ριζικά την ταμειακή ροή σε όποιον κρατάει στοκ.
Πού πάνε τα πράγματα στραβά
- Λάθος αλκοολικός τίτλος στη δήλωση. Ο έλεγχος τον βρίσκει και ακολουθεί διαφορά φόρου με προσαυξήσεις.
- Εκπρόθεσμη ολοκλήρωση e-ΔΕ. Σε διακίνηση υπό αναστολή, αν το ηλεκτρονικό παραστατικό δεν κλείσει εμπρόθεσμα, μπορεί να ενεργοποιηθεί ο φόρος ολόκληρου του φορτίου.
- Ανεπαρκής εγγύηση. Η διακίνηση δεν εγκρίνεται και το φορτίο μένει ακίνητο.
Οι συντελεστές ΕΦΚ αλλάζουν με νομοθετικές ρυθμίσεις και η κατάταξη ενός προϊόντος σε κατηγορία δεν είναι πάντα προφανής — ένα λικέρ μπορεί να πέσει στα ενδιάμεσα ή στα οινοπνευματώδη ανάλογα με τον τρόπο παρασκευής. Πριν κοστολογήσετε μια εισαγωγή ποτών, τηλεφωνήστε μας: η διαφορά σε ένα κοντέινερ μετριέται σε χιλιάδες ευρώ.